Tussen Bethlehem en de Jordaan

Tussen Bethlehem en de Jordaan – Emil Bock

De onbekende jaren van Jezus van Nazareth Wat gebeurt er in het leven van Jezus van Nazareth tussen geboorte en doop in de Jordaan? De evangeliën zijn uiterst zwijgzaam; apocriefen en bronnen die ver van het evangelie afstaan bieden een schat van overleveringen.

Emil Bock gaat uit van de schaarse gegevens in de evangeliën en werkt, hiertoe geïnspireerd door Rudolf Steiner, tot in bijzonderheden de tegenstellingen uit, die te vinden zijn in de verhalen over de geboorte bij Mattheus en Lukas. Het in het evangelie zelf verborgen geheim van de twee kinderen Jezus weet hij tot in details te belichten, alsook de verdere lotgevallen van de beide kinderen, van hun families en van de beide Maria’s. Op weg naar de doop in de Jordaan en in de ervaringen van Jezus met jodendom, heidendom en de Essenen verschijnt de band tussen Jezus en Johannes de Doper in een helder licht.

Dit al klassiek geworden, in 1939 verschenen werk is hiermede ook voor het Nederlandse publiek toegankelijk geworden. Het is een aanzet tot een moderne ‘evangeliënharmonie’, die de tegenstellingen en verschillen in de evangeliën niet elimineert maar hun juiste plaats geeft en verklaart. Dit gebeurt aan de hand van de evangelieteksten zelf en met behulp van een behoedzame waardering van apocriefe overleveringen.

Recensie

Een goede vertaling van een theologisch onderbouwde uitwerking van christologische uitspraken van Steiner (anthroposofie). Tegen de gevestigde traditie in behandelt Bock, vooraanstaand theoloog van de Christengemeenschap (1895-1939), het historische bestaan van twéé Jezuskinderen. Mattheus en Lukas zouden nl. over verschillende Jezus-persoonlijkheden hebben bericht. Later zouden dezen één zijn geworden, om tenslotte de schaal te vormen voor het Christuswezen. Lezers, onbekend met antroposofie, zullen moeten wennen. Maar de meesterlijke wijze van “close-reading” die Bock op de evangeliën toepast, kan een ieder aanspreken. Ook weet hij – lyrisch en toch helder – menig gestalte rond het Jezus-gebeuren tot leven te brengen. Een boeiend, mooi uitgegeven werk; studie en roman tegelijk.
(NBD|Biblion recensie, Maarten Ploeger)